Członkowie zarządu wspólnoty mieszkaniowej wykonują w imieniu i na rzecz wspólnoty mieszkaniowej szereg czynności kierowania jej sprawami i reprezentowania jej. Czynności, o których mowa, to czynności faktyczne oraz czynności prawne wykonywane w ramach zwykłego zarządu, a także przekraczające ten zakres, jeśli zarządowi udzielono w tej sprawie stosownego pełnomocnictwa.

Właściciel lokalu pełniący obowiązki członka zarządu może żądać od wspólnoty mieszkaniowej wynagrodzenia odpowiadającemu jego nakładowi pracy w czynności zarządu wspólnoty mieszkaniowej. Ustawa nie określa formy takiego żądania, a zatem może to być forma dowolna, np. wniosku pisemnego lub ustnego złożonego podczas zebrania wspólnoty mieszkaniowej, żądania o zapłatę należnego wynagrodzenia z tytułu nakładu pracy członka zarządu wspólnoty mieszkaniowej lub w innej formie.

O wysokości wynagrodzenia z tego tytułu decyduje wspólnota mieszkaniowa w drodze uchwały, która musi mieć charakter konkretny ustalając wysokość wynagrodzenia każdego z członków zarządu. Oznacza to, że w uchwale powinno być wyraźnie określone, że danemu członkowi zarządu wspólnoty mieszkaniowej, wymienionemu z imienia i nazwiska, przysługuje wynagrodzenie w określonej wysokości, na przykład „ustala się wynagrodzenie miesięczne dla członka zarządu Janiny Kowalskiej w wysokości 400 zł”. Nieprawidłowością będzie przyznanie wynagrodzenia dla członka zarządu wspólnoty mieszkaniowej z pominięciem takiej uchwały, ale nieprawidłowością byłoby również uchwalenie wynagrodzenia w formie „ustala się wynagrodzenie miesięczne dla zarządu wspólnoty mieszkaniowej w wysokości 400 zł”.

Jakie są skutki uchwalenia wynagrodzenia dla członka zarządu?

Słusznie odpowiemy, że skoro organ uchwałodawczy podjął decyzję, to uchwała podlega wykonaniu, czyli z punktu widzenia osoby fizycznej będącej członkiem zarządu świadczenie tego wynagrodzenia jest wymagalne. Do spełnienia tego świadczenia, czyli wypłaty należnego wynagrodzenia, nie jest potrzebne zawarcie umowy o pracę, nie ma także potrzeby zawarcia umowy zlecenia.

Charakter świadczenia sprawia, że jedyną podstawę prawną jego kwalifikacji stanowi przepis art. 10 ust.1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przypomnijmy, że w art. 10 ww. ustawy zawarty jest katalog różnych źródeł przychodów osób fizycznych, w tym z tytułu stosunku pracy, działalności wykonywanej osobiście, pozarolniczej działalności gospodarczej, najmu i umów o podobnym charakterze, odpłatnego zbycia oraz innych źródeł. W art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy ustalono, że źródłem przychodów osoby fizycznej są tzw. inne źródła, których znaczenie wyjaśniono w art. 20 ust. 1 ustawy oraz w wydanych wielu interpretacjach podatkowych.

Wynagrodzenie członka zarządu jest dla danej osoby fizycznej sprawującej taką funkcję przychodem z innych źródeł, w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy, gdyż nie jest to świadczenie ze stosunku pracy, ani ze stosunku służbowego, ani z umowy zlecenia, ani z umowy o dzieło, nie jest to także działalność wykonywana osobiście. Dodać w tym miejscu należy, że skoro wypłacone wynagrodzenie jest dla danej osoby przychodem, to osoba ta ma zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych i w tym zakresie osoba nie ma prawa skorzystać ze zwolnienia w podatku dochodowym na podstawie art. 21 cyt. ustawy. Wyjaśnijmy również, że skoro wypłacane członkom zarządu wspólnoty wynagrodzenia nie są świadczeniami określonymi w art.13 jak również w art.12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to w konsekwencji nie można przy wypłacie tych świadczeń zastosować kosztów uzyskania przychodów. Stanowisko organów podatkowych jest w tej sprawie jednolite.

Z punktu widzenia wspólnoty mieszkaniowej istotne jest pytanie, czy wspólnota mieszkaniowa wypłacając wynagrodzenie członkowi zarządu występuje w roli płatnika zobowiązanego do poboru (od wypłaconego wynagrodzenia) zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz zobowiązanego do odprowadzenia tej zaliczki podatku na rachunek właściwego urzędu skarbowego.

Wyjaśnijmy, że wspólnota mieszkaniowa nie występuje w tej sprawie jako płatnik podatku dochodowego. W związku z tym nie jest zobowiązana do poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od dokonanych członkom zarządu wypłat. Jednakże po zakończeniu roku obrachunkowego, zgodnie z treścią art.42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma obowiązek sporządzić w terminie do dnia końca lutego następnego roku informację o dokonanych wypłatach wynagrodzenia na druku PIT 8C.

Jeden egzemplarz informacji przekazuje podatnikowi, a drugi egzemplarz przekazuje urzędowi skarbowemu właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika. Stanowisko w tej sprawie zostało wyrażone w wielu interpretacjach podatkowych, w tym Izby Skarbowej w Łodzi, który rozpatrywała stanowisko odwoławcze wspólnoty mieszkaniowej domagającej się potraktowania kwot wypłacanych członkom zarządu jako świadczenie wykonywane społecznie i na tej podstawie zwolnione z obowiązku podatkowego.

Izba Skarbowa w Łodzi stwierdziła, że: „wypłacone członkom zarządu ryczałty nie stanowią przychodu ze źródła, o którym mowa w art.13 pkt 5 w związku z art.10.ust1.pkt2 ustawy pdof (pdof – podatek dochodowy od osób fizycznych) i nie korzystają ze zwolnienia na podstawie art.21 ust.1 pkt 17 tej ustawy. Kwoty wypłacone członkom zarządu, niezależnie od użytej nazwy i sposobu ich obliczenia stanowią natomiast wynagrodzenie, przewidziane w przepisach ustawy o własności lokali i podlegają opodatkowaniu podatkiem pdof jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art.20 ust.1 w związku z art.10 ust.1 pkt 9 ustawy pdof. W związku z powyższym wspólnota mieszkaniowa zobligowana jest do sporządzenia informacji PIT-8C i przekazania jej podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu (.....), nie ma natomiast obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w trakcie roku podatkowego.” Patrz pismo Izby Skarbowej w Łodzi PB I-3/4117/IN-23/US/2007/AA z dnia 11.05.2007. Analogiczne stanowisko w przedmiotowej sprawie odnajdziemy w interpretacjach podatkowych wielu innych organów podatkowych.

Przypomnijmy, że przepis art. 42a ww. ustawy mówi o obowiązku podmiotów prowadzących działalność, którzy dokonują wypłaty należności lub świadczeń osobom, do przekazania w terminie do końca lutego roku po roku podatkowym informacji o wysokości przychodów osób, którym wypłacano w ciągu roku podatkowego świadczenia w określonej wysokości. Oczywiście chodzi o informację PIT 8C, którą w ww. terminie przekazuje się obowiązkowo podatnikowi, w tym przypadku osobie pełniącej funkcje członka zarządu wspólnoty mieszkaniowej, oraz właściwemu organowi podatkowemu.

Podsumujmy. Od wypłacanych członkom zarządu wynagrodzeń z ww. tytułu nie pobiera wspólnota mieszkaniowa zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, bo nie ma do tego prawa, nie odlicza także kosztów uzyskania przychodów, bo nie ma do tego prawa. Wspólnota mieszkaniowa jest zobowiązana jedynie do sporządzenia informacji PIT 8C i jej przekazania podatnikowi i organowi podatkowemu w określonym terminie. Natomiast podatnik, osoba fizyczna pełniąca funkcję członka zarządu wspólnoty mieszkaniowej, jest zobowiązana wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym swój przychód z tytułu wynagrodzenia za pełnienie członka zarządu wspólnoty mieszkaniowej.

Wynagrodzenie wypłacone członkowi zarządu jest dla wspólnoty mieszkaniowej kosztem zarządu, w rozumieniu ustawy o własności lokali, zaś w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (wspólnota mieszkaniowa jako jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej podlega podatkowi dochodowemu od osób prawnych) jest kosztem uzyskania przychodów.

Eugenia Śleszyńska / Redakcja Portalu wspolnotamieszkaniowa.pl