Był to jedyny akt prawny regulujący wówczas tę problematykę, ale nie normował on zasad bieżącej eksploatacji schronów, ani nie określał, kto powinien być (lub jest) właścicielem schronów znajdujących się w budynkach, w których ustanowiono odrębną własność lokali, czyli w budynkach wspólnot mieszkaniowych.

Kwestie związane z własnością schronów w takich budynkach przesądzał bowiem (i do dziś przesądza) art. 3 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 203 z późn. zm.), zgodnie z którym, to co nie służy wyłącznie do użytku poszczególnych właścicieli lokali powinno wejść w skład nieruchomości wspólnej (stanowiącej współwłasność wszystkich właścicieli lokali w odpowiednich ułamkowych częściach). Schron jest bowiem ze względu na swoja funkcję typowym przykładem pomieszczenia, które nie służy (nie powinno lub nie może służyć) do wyłącznego użytku żadnego z właścicieli lokali.

Ale skoro schrony mogą, a raczej mają, stanowić część nieruchomości wspólnej powstaje wątpliwość, dlaczego tylko członkowie określonej wspólnoty mieszkaniowej są obowiązani do ponoszenia ciężarów związanych z koniecznością ich utrzymywania jeśli są one przeznaczone dla szerszego kręgu ludności.

Bo z jednej strony osoby nabywające własność lokalu nabywają również ułamkowy udział w nieruchomości wspólnej, do której wlicza się także schron i wraz z uzyskaniem prawa własności nieruchomości stają się współwłaścicielem ułamkowej części schronu, co powinno umożliwiać im swobodne korzystanie z przedmiotu własności. A z drugiej, z uwagi na charakter pomieszczenia, jakim jest schron i ze względu na jego przeznaczenie nie powinni oni swobodnie korzystać z tego pomieszczenia, a wobec tego koszty związane z utrzymywaniem schronów w należytym stanie nie powinny być ponoszone wyłącznie przez właścicieli lokali wchodzących w skład danej wspólnoty mieszkaniowej, gdyż byłoby to przenoszeniem ciężaru obowiązków publicznych na wąską grupę właścicieli lokali.

Ze względu na przeznaczenie schronów do celów ochronnych wydaje się, że obowiązki w zakresie ich utrzymania, powinny być ponoszone przez terenowe jednostki obrony cywilnej, gdyż to właśnie do zadań obrony cywilnej należy przygotowanie tego rodzaju budowli i pomieszczeń.

Nadal jednak w obowiązujących przepisach brak norm, w oparciu o które nie tylko właściciele lokali byliby zobowiązani do ponoszenia kosztów utrzymania we właściwym stanie schronów stanowiących ich współwłasność (położonych w budynkach wspólnot mieszkaniowych). Zatem, w praktyce przerzucono na właścicieli lokali (zobowiązanych do pokrywania kosztów utrzymania swojej własności) publicznoprawny obowiązek zapewnienia obywatelom bezpiecznego schronienia na wypadek działań wojennych lub innych podobnych wydarzeń.

Stan taki niewątpliwie powinien ulec zmianie, jednak mimo obietnic kolejnych ministrów deklarujących rozwiązanie tego problemu w kolejnych ustawach, nie toczą się obecnie żadne prace legislacyjne mające na celu właściwe rozwiązanie tej kwestii. Co więcej, ani wspólnoty mieszkaniowe nie potrafią najczęściej racjonalnie wykorzystać posiadanych schronów, ani odpowiednie władze nie są w stanie wyegzekwować od wspólnot właściwego utrzymania i udostępniania w razie potrzeby schronów obywatelom, którzy powinni z nich korzystać.

Kwestie te były na przestrzeni lat 2004-2008 przedmiotem korespondencji pomiędzy Rzecznikiem Praw Obywatelskich a Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji, w którego gestii leżą m.in. sprawy obrony cywilnej. Korespondencji, w której RPO domagał się, jak widać nieskutecznie, wprowadzenia odpowiednich rozwiązań ustawowych.


źródło: www.minigo.pl