Właściwość miejscową dla poszczególnych podatków ustala się według reguł określonych w ordynacji podatkowej oraz w rozporządzeniu ministra finansów w sprawie właściwości organów podatkowych. Zgodnie z art. 17 ordynacji, właściwość miejscową ustala się według adresu siedziby podatnika.
Natomiast w myśl § 2 rozporządzenia ministra finansów, w sprawach podatku dochodowego od osób prawnych właściwy miejscowo jest organ podatkowy według adresu siedziby wynikającej:

1) z odpowiedniego rejestru, lub

2) ze statutu lub umowy, jeżeli adres siedziby nie został ujawniony w odpowiednim rejestrze.

Prawo podatkowe nie definiuje pojęcia siedziby. Pomocniczo należy więc stosować prawo cywilne. W myśl art. 41 kc, jeżeli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowi inaczej, siedzibą osoby prawnej jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający. Przepis ten stosowany jest także w odniesieniu do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną (w tym także do wspólnot mieszkaniowych). Ponieważ nie prowadzi się specjalnych rejestrów dla wspólnot mieszkaniowych, w pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy ustawa o własności lokali określa, w jaki sposób ustalić siedzibę wspólnoty mieszkaniowej. Niestety żaden z jej przepisów do tej kwestii nie odnosi się. Pozostaje więc zasada generalna – jej siedzibę wyznacza się poprzez siedzibę organu zarządzającego.

Ustawa o własności lokali

Jak powszechnie wiadomo, przepisy ustawy o własności lokali w części dotyczącej struktury i sposobów zarządzania są wyjątkowo niejasne i rodzą mnóstwo wątpliwości stricte teoretycznych i praktycznych. Większość komentatorów opowiada się za koncepcją, że art. 18 eliminuje art. 20 ustawy, co oznacza, że powierzenie zarządu zarządcy zewnętrznemu wyłącza obowiązek powołania zarządu wspólnoty. W mojej ocenie jest to pogląd nieprawidłowy; z treści obu przepisów nie wynika, że „sposób zarządzania”, o którym mowa w art. 18 zastępuje funkcje zarządu wspólnoty, o których mowa w art. 21. Przypomnę, że zgodnie z art. 21 to zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Natomiast w art. 18 mowa jest o sposobie zarządu nieruchomością wspólną, który sprowadza się do:

1) zarządu właścicielskiego,

2) zarządu powierzonego. Jednak zarząd właścicielski nie eliminuje zawarcia umowy o zarządzanie z wyspecjalizowanym zarządcą; umowa wymaga wówczas formy pisemnej i powinna odpowiadać warunkom określonym w art. 185 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Warto podkreślić, że z żadnego przepisu ustawy o własności lokali nie wynika, że w przypadku wyboru sposobu zarządzania poprzez zarząd powierniczy (powierzony), we wspólnocie nie powołuje się zarządu.

Stella Brzeszczyńska

doradca podatkowy, Kancelaria Doradztwa Prawnego i Podatkowego

Więcej w nr.10/2009 „Administratora”