Sprawę wzajemnych rozliczeń reguluje umowa na dostawę ciepła zawarta pomiędzy klientem (np. wspólnota mieszkaniowa) a dostawcą ciepła. W Polsce rynek ciepła jest rynkiem regulowanym i w związku z tym wszelkie zmiany taryfy opłat za ciepło (cennika opłat) podlegają zatwierdzeniu przez URE i publikacji w dzienniku urzędowym właściwego województwa. Taryfy dla ciepła zawierają ceny za zamówioną moc cieplną (wyrażone w złotych za MW), ceny ciepła (wyrażone w złotych za GJ) i ceny nośnika ciepła (wyrażone w złotych za metr sześcienny lub za tonę). Zwykle klient rozlicza się dostawcą ciepła w  miesięcznych okresach rozliczeniowych. Wysokość faktury za ciepło wynika z ustalonej wartości stałej i z wysokości opłaty zmiennej, która uzależniona jest od zużycia ciepła (wyrażone w GJ) wskazanego przez ciepłomierz zamontowany na węźle cieplnym. Wysokość faktury

powiększona jest o 22 % podatku VAT. W zależności od zużycia, które największe jest w miesiącach zimowych, wartość faktur odpowiednio się zmienia. Wysokość faktur jest najniższa latem, gdyż w tym okresie zwykle sieć CO jest wyłączona. Wówczas płaci się tylko opłaty stałe. 

        W celu pokrycia kosztów kosztów CO mieszkańcy płacą zaliczkę na pokrycie kosztów ogrzewania. Suma zaliczek powinna pokrywać z lekkim naddatkiem (ok 10 %) koszty ogrzewania podczas średnio zimnego okresu rozliczeniowego (zwykle 1 styczeń - 31 grudzień). Po rozliczeniu (suma faktur - zaliczka = saldo) pozostaje nadwyżka lub strata, która w zależności od sytuacji musi być pokryta przez mieszkańców lub im zwrócona. O sposobie rozliczenia kosztów CO decyduje "Regulamin rozliczenia centralnego ogrzewania" przyjęty np. przez walne zebranie mieszkańców wspólnoty. Mogą być przyjęte następujące sposoby rozliczenia kosztów CO:

Każdy system ma swoje wady i zalety. Systemy oparte na licznikach i podzielnikach ciepła zachęcają do racjonalnego korzystania z energii cieplnej. Jednak są zwykle bardziej kosztowne (zakup podzielników,

odczyt, koszty rozliczenia, ujednolicenie sieci CO w budynku) i skomplikowanie (wymagają przyjęcia odpowiednich współczynników korygujących dla poszczególnych mieszkań). Zwykle też mieszkania na parterze i ostatnim piętrze generują wyższe koszty CO. W przypadku nowych mieszkań developerskich nie jest to problem, bo przeciętny człowiek zdaje sobie sprawę, że kupując tego typu mieszkanie (zwykle tańsze) może być narażony na pewne niedogodności. Inaczej sprawa wygląda w przypadku dawnych mieszkań zakładowych, gdy o tym kto będzie miał jakie mieszkanie decydowało losowanie. Z kolej systemy rozliczeń oparte na powierzchni czy kubaturze budynku są zdecydowanie prostsze, ale nie premiują osób, które w oszczędny sposób korzystają z ciepła. Wiele problemów wynika również z braku wystarczającej wiedzy mieszkańców odnośnie przyjętego systemu rozliczeń CO jak i też prostych metod oszczędzania ciepła. Warto pamiętać, że przyjęty system rozliczeń nie ma bezpośredniego wpływu na wysokość kosztów centralnego ogrzewania, a jedynie na ich podział pomiędzy poszczególnych mieszkańców.

        Poniżej przedstawiony jest przykładowy sposób zaplanowania i rozliczenia zaliczki na CO w budynku wspólnoty mieszkaniowej o powierzchni 3 tys m².:

W przypadku zastosowania systemu rozliczenia w oparciu o podzielniki elektroniczne zwykle opłaty stałe

rozliczane są w oparciu o m², a opłaty zmienne w oparciu o wskazania podzielników, a następnie konfrontowane z wysokością zaliczek płaconych przez mieszkańców. Załóżmy, że suma opłat stałych to 50 tys zł, a suma opłat zmiennych to 47 tys zł. Suma zaś jednostek grzewczych wskazanych przez podzielniki wynosi 10 000, czyli jedna jednostka grzewcza kosztuje 4,7 zł (47 000 : 10 000), a koszt opłaty stałej w przeliczeniu na m² to 16,6 zł (50 000 : 3 000). Poniżej przykładowe rozliczenie dwóch mieszkań:

W powyższym przypadku znaczące większe zużycie CO u p. Kowalskiego spowodowało konieczność zapłaty stosownej dopłaty, natomiast p. Nowak otrzymał większy zwrot niż w przypadku gdyby funkcjonował system rozliczeń oparty na powierzchni budynku.

        Generalnie rzecz biorąc nie ma idealnego systemu rozliczeń energii cieplnej i wiele czynników ma wpływ na koszt ogrzania danego lokalu. Są to m.in.: położenie lokalu w budynku, ilość osób w gospodarstwie domowym (osoby starsze i chore, małe dzieci zwykle wymagają wyższej temperatury), ilość czasu w którym osoby przebywają w mieszkaniu (zwykle osoby pracujące mniej przebywają w mieszkaniu niż emeryci czy osoby bezrobotne), osobiste przyzwyczajenia (np. nawet zimą zwykle chodzę w podkoszulku i krótkich spodniach, bez względu na koszty CO) oraz zwyczaje sąsiadów.


Marcin Karlik
ekonomista
Zabrze

Źródło: www.karlik.e-zabrze.pl