Jeżeli gmina  zwróci kamienicę poprzedniemu  właścicielowi  wówczas  zostaje on członkiem wspólnoty, która zawiązała  się  w nieruchomości . Poprzedni właściciel nieruchomości ma prawo do tej części, która poprzednio należała  do gminy. Najczęściej mieszkania zajmują  w niej lokatorzy na podstawie  decyzji administracyjnych.

Zarówno właściciel, któremu gmina zwróciła  kamienicę jak i gmina będąca właścicielem kamienicy zostają  członkiem wspólnoty, która się  tam zawiązała. W skład tej wspólnoty wchodzą też  właściciele lokali wykupionych od gminy, albo ich następcy prawni. Mogą to być ich spadkobiercy, osoby przez nich obdarowane lub nabywcy lokali na podstawie umowy sprzedaży.

Uprawnienia  i obowiązki członków wspólnoty

Członek wspólnoty ma prawo korzystać  z praw do swojego mieszkania bez żadnych ograniczeń. Może je sprzedać, podarować umową darowizny, zapisać w spadku, zamienić na inny lokal, wynająć lub oddać w bezpłatne użytkowanie. Nie wolno mu jednak zakłócać spokoju sąsiadów  na przykład wytwarzając zapachy lub wibracje, albo hałasując.

Powinien się  więc liczyć  z   ograniczeniami wynikającymi  z sąsiedztwa  z innymi w tym samym budynku.

Jeżeli właściciel zalega z opłatami na pokrycie kosztów zarządu, to  bez względu na wysokość zaległej kwoty wspólnota może dochodzić jej w postępowaniu upominawczym. Każdy właściciel ma prawo korzystać z takich wspólnych części nieruchomości z: windy, klatki schodowej i suszarni na strychu. Korzysta też z pożytków, jakie przynosi nieruchomość wspólna, ponieważ w pierwszej kolejności powinny zostać przeznaczone na utrzymanie budynku stanowiącego współwłasność członków wspólnoty mieszkaniowej.

Członkowie wspólnoty mogą domagać się, aby pożytki zostały podzielone wśród nich tylko w wyjątkowych wypadkach. Może to nastąpić tylko gdy przychody z pożytków są wyższe od wydatków. Nadwyżkę dzieli się  między członków albo lokuje na wyodrębnionym rachunku bankowym i wykorzystuje na pokrycie kosztów zarządzania nieruchomością.

Obowiązki członka wspólnoty

Członkowie wspólnoty ponoszą wydatki i ciężary związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej. Należne od nich kwoty są proporcjonalne  do udziałów we wspólnocie poszczególnych właścicieli. Co miesiąc  z góry - do dziesiątego dnia każdego miesiąca - odprowadzają oni zaliczki  na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną. Pieniądze wspólnota przeznacza na: wydatki remonty i bieżącą konserwację, utrzymanie porządku i czystości, wynagrodzenie członków zarządu lub zarządcy, ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publicznoprawne (jeżeli nie pokrywają je bezpośrednio właściciele poszczególnych lokali) oraz na opłaty za dostawę energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody zużytych na potrzeby nieruchomości wspólnej oraz na opłaty za antenę zbiorczą i windę. Opłaty należne od członka wspólnoty wylicza się na podstawie jego udziału, a nie powierzchni użytkowej jego lokalu.

Czy właściciele muszą  wpuścić przedstawiciela zarządu, jeśli chce on sprawdzić np. ile osób mieszka w lokalu? Kiedy można zwoła nadzwyczajne zebranie członków? Gdzie należy złożyć wniosek od zbyt wygórowanej opłaty ?

Więcej: Gazeta Prawna 29.01.2008(20) – str. 20